Erfgoedprojecten • Cultuureducatie • Museumeducatie

Over Meelicht

Meelicht educatieve projecten is opgericht door Jacquelien Vroemen. Ik ontwikkel erfgoededucatieprojecten voor culturele instellingen, van losse projecten tot complete leerlijnen rond cultureel erfgoed. Daarbij adviseer ik instellingen en netwerken die iets met erfgoed en educatie willen doen, en geef ik workshops aan erfgoedprofessionals, leerkrachten en docenten over erfgoededucatie.
Op mijn website kun je blogs vinden over erfgoed- en geschiedenisonderwerpen die mij interesseren.
Heb je advies nodig of wil je een project laten ontwikkelen? Heb je ideeën, vragen? Mail: jacquelien@meelicht.nl of bel 06 12329346.

Cultureel erfgoed is niet hetzelfde als geschiedenis, ook al worden beide begrippen vaak door elkaar gebruikt.

Erfgoed en geschiedenis

Met cultureel erfgoed kun je je leerlingen laten nadenken over wat zij belangrijk vinden en waarom.

Erfgoed en erfgoededucatie

Gebruik je erfgoed in de les als historische bron, als erfstuk of als dynamisch verschijnsel? Bepaal van tevoren je leerdoel.

Erfgoed op school

De belangrijkste visies op erfgoed(educatie), erfgoed in het curriculum en hoe je erfgoedwijze lessen kunt maken.

Boek over erfgoededucatie

Silly Bandz

Jongeren in de middelbare-schoolleeftijd zijn een voor (historische) musea moeilijk te bereiken doelgroep. Vraag een puber naar het waarom, dan krijg je meestal te horen dat het er saai is. Geschiedenis wordt trouwens ook vaak saai gevonden en bovendien nutteloos. Het is toch allemaal al voorbij. 
Dit betekent dat er dus twee manieren zijn om jongeren voor je museum te interesseren. Of je maakt het leuker, minder saai dus; of je maakt het relevanter, met andere woorden je doet iets aan het idee dat erfgoed en geschiedenis nutteloos zijn. Ik ben ervan overtuigd dat als je optie twee kiest, één vanzelf volgt.

Kinderen en oude mensen
De meest dankbare doelgroepen voor historische musea zijn kleine kinderen en oude mensen. Kleine kinderen vinden oude dingen nog spannend, mits je er leuke verhalen bij vertelt. Over hoe ze vroeger geen elektriciteit hadden, en dat je dan bij kaarslicht – als je een kaars kon betalen! – een spelletje deed. Of dat er geen auto’s waren en je te paard – als je een paard had! – naar het naburige dorp reisde.
Oude mensen vinden oude dingen meestal leuk omdat ze, met het klimmen der jaren, steeds meer terug gaan kijken. Op een gegeven moment heb je nu eenmaal meer verleden dan toekomst. Dat stimuleert vanzelf interesse in geschiedenis; in de eerste plaats die van jezelf, en van de tijd waarin je bent opgegroeid. Zo zijn bij een 65+ publiek voorwerpen uit de jaren ’40 en ’50 erg geliefd. Het zijn hun spullen, zij hebben ermee gewerkt, gespeeld, hun huis mee ingericht… alleen al het zien van voorwerpen uit hun jeugd maakt verhalen los en roept nostalgische blijdschap op.

Jongeren
Tussen die twee doelgroepen in zitten de jongeren. Oude spulletjes vinden ze niet meer spannend, en herinneringen hebben ze er ook nog niet bij.
Jongeren zijn vooral geïnteresseerd in wat er nu speelt, bij hen in de klas en onder hun vrienden. Hoe kun je er dan voor zorgen dat jongeren tóch voelen dat erfgoed iets met hen te maken heeft? Want natuurlijk is dat het geval: ze hebben zelf misschien nog geen geschiedenis geschreven, maar dat betekent niet dat ze geen deel hebben aan de geschiedenis van hun voorouders.
En kinderen kennen wel degelijk gevoelens van nostalgie. Wie kinderen (onder z’n hoede) heeft, kent het vast wel, de tienjarige die zegt: “Vroeger, toen ik klein was…”. Het probleem is alleen, dat de objecten in erfgoedmusea voor jongeren te oud zijn om er een persoonlijke band mee te hebben, terwijl een algemene interesse in geschiedenis bij veel kinderen van die leeftijd nog niet erg ontwikkeld is.

Dingen die je kent als je…
Daarom ga ik voor het Stadsmuseum Zoetermeer een project ontwikkelen waarbij we, samen met de middelbare-schoolkinderen, aan de slag gaan met voorwerpen uit de jaren ‘00. U kent ze misschien wel, de websites met foto’s die je ‘kent als je geboren bent in de jaren ’70/’80/’90’. Ze zijn niet voor niets zo populair: mensen vinden het leuk om dingen uit hun jeugd terug te zien en herinneringen op te halen.
Het idee is dat de Zoetermeerse jongeren op zoek gaan naar voorwerpen die nu in zijn en die een rol spelen in hun eigen leven, én naar voorwerpen die ze zich herinneren uit hun eigen (nog niet voltooide) jeugd.

Natuurlijk zullen we het ook hebben over wat erfgoed is, en wat de rol is van verhalen bij objecten, en welke verhalen er nu in het Zoetermeerse museum verteld worden. Maar het museum wil zijn collectie graag uitbreiden met hedendaagse voorwerpen. Daarom zullen de objecten die de jongeren verzamelen worden tentoongesteld in tijdelijke opstellingen in de vaste presentatie. Bovendien maken we een Facebookpagina ‘Nostalgie uit de jaren 00’, waar we afbeeldingen en ideeën kunnen verzamelen.
Heb je al een idee voor een jaren ’00 voorwerp? Stuur dan een berichtje met eventueel een foto naar Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken.

Meelicht advies, conceptontwikkeling en uitvoering

Met erfgoededucatie kun je een grote diversiteit aan werkvormen inzetten. Het biedt een krachtige leeromgeving, waarin je verschillende vaardigheden kunt oefenen, vakoverstijgend kunt werken, leren om vakken in samenhang te zien én om in de praktijk te leren. Meelicht ontwikkelt en adviseert bij educatieve projecten. Neem vrijblijvend contact op als je op zoek bent naar een project voor je lokale historisch museum, lesmateriaal wilt bestellen rond erfgoed in de buurt, als je advies zoekt over hoe je erfgoed kunt gebruiken in de les, wilt brainstormen over welk plaatselijk erfgoed je kunt inzetten, hulp wilt bij het zoeken naar goede bronnen, of een workshop rond erfgoed voor je collega's wilt organiseren. Lees meer over cultureel erfgoed en erfgoeducatie...